X
تبلیغات
family planning - جمعیت

family planning

کنترل جمعیت و تنظیم خانواده

جمعیت

 

 

 

جمعیت و تنظیم خانواده

 

دکترسوزان قلعه باغي

 

 

 

مقدمه

§افزايش جمعيت جهان از ده ميليون نفر به بيش از 6 ميليارد نفر(سال 2020 به هشت میلیارد نفر خواهد رسید)

§افزايش انفجاري و بروز مسائل و مشكلات و كمبودهاي

    فراوان(تامین غذا، مسکن، کار، رفاه)

§افزایش رشد جمعیت عامل مهم بازدارنده توسعه همه جانبه

§درصد بالاي جوانان در سن ازدواج كه خود عامل رشد بيشتر جمعيت مي باشند،لذا نسل جوان در برنامه هاي آموزشي محور اصلي مي باشند

§جهت كاهش رشد جمعيت برنامه هاي وسيعي(آموزش مردم در تمام سطوح) در زمينه كنترل جمعيت آغاز شده ولي هنوز درصد بالايي از حاملگي هاي ناخواسته را بدنبال شكست در استفاده از روشهاي پيشگيري و مرگ زنان بدنبال سقط غير قانوني داريم

§الزامي كردن واحد جمعيت و تنظيم خانواده توسط مجلس شوراي اسلامي

 

شاخصهاي موثر در تعيين درجه توسعه يافتگي

lدرامد سرانه

lسواد و موقعيت آموزشي

lدرصد شهرنشيني

lنرخ رشد جمعيت

lبهبود امكانات حمل و نقل

lدسترسي مناسب عموم مردم به تسهيلات بهداشتي

lميزان مصرف انرژي

lموقعيت و جايگاه زنان در جامعه

 

 

برنامه ريزي جهت ارتقاء هر يك از شاخصهاي مربوطه نياز به شناخت صحيح از:

l جمعيت موجود

lتاريخچه و فرهنگ جمعيتي

lاپيدميولوژي جمعيت

lحركات جمعيتي

lو اصولا جمعيت شناسي كمي و كيفي دارد

 

جمعيت (population)

مجموعه اي از انسانها كه در سرزمين معيني سكونت دائم دارند و در طول زمان بر حسب ويژگيهاي(سن،جنس،وضع فعاليت،وضع ازدواج)تركيب ويژه اي يافته اند

 

تجمعي از افراد انساني كه در يك منطقه جغرافيايي بطور مستمر به شكل خانوار و خانواده زندگي مي كنند

 

به مجموعه افرادي كه داراي اشتراكي با يكديگر از جهات مختلف از جمله مسائل قومي، نژادي، سياسي يا مذهبي بوده و در يك زمان يا مكان با هم بسر مي برند مانند جمعيت ارامنه آذربايجان، جمعيت سياهپوستان آمريكا، جمعيت كرد زبانهاي ايران

 

انواع جمعيت

 

مقيم(قانوني)و حاضر(واقعي)..........  بر اساس قلمرو زندگی

 

اصلي و فرعي)محدود)

 

باز و بسته.............  بر اساس حرکات جمعیت

ثابت

 

جمعيت مقيم(قانوني)
legal  population

lتمامي كساني كه تابعيت كشوري را دارند يا اهل منطقه اي هستند اعم از اينكه هنگام سرشماري در محل حضور داشته باشند يا نداشته باشند

 

جمعيت حاضر(واقعي)
     
population actual

lتمامي كساني كه هنگام  سرشماري در محل حضور داشته باشند و مورد شمارش قرار گيرند

 

جمعيت اصلي

lدر بررسيهاي جمعيتي ،كل جمعيت مورد مطالعه را گويند

 

جمعيت فرعي (محدود)

lجمعيت بخش كوچكي از جمعيت اصلي را گويند

 

جمعيت بسته

lجمعيتي كه در افزايش يا كاهش آن ،مهاجرت (دروني و بيروني)نقشي ندارند و تغييرات آن ، فقط از اختلاف زاد و ولد و مرگ ومير ناشي مي شود

 

جمعيت باز

lجمعيتي كه در افزايش يا كاهش آن ،علاوه بر زاد و ولد و مرگ ومير ،مهاجرت نيز دخالت مي نمايد

 

جمعیت ثابت

lجمعیت بسته ای است که برای مدت طولانی در معرض میزانهای ثابت تولد و مرگ قرار میگیرد و میزان افزایش سالانه این جمعیت به سوی مقدار ثابتی میل می کند.

Demographyجمعيت شناسي

 

lواژه جمعيت شناسي مركب از دو كلمه يوناني (Demos) به معني مردم و جمعيت و (Graphos) به معني شناسايي،نگارش و شناخت است

lاولين بار توسط Achille Guillard    فرانسوي سال 1885 ميلادي بكار برده شد

 

 

 

تعريف جمعيت شناسي

lبطور ساده : علم مطالعه جمعيتها

lمطالعه علمي و توصيف و تحليل آماري ساخت و حركات جمعيتهاي انساني ، بررسي سياستهاي جمعيتي و روابط متقابلي كه ميان پديده هاي جمعيتي و عوامل اقتصادي اجتماعي و زيستي وجود دارد

lعلمي كه با هدف بررسي جمعيت از جهات اندازه،ساختار ،تغيير و تحول،حركات و خصوصيات مشترك از جنبه كمي و بررسي حركات زماني و مكاني و نيز ارتباط متقابل بين پديده هاي جمعيتي به لحاظ كيفي مي باشد

 

جمعيت شناسي به دو شاخه بزرگ تقسيم بندي
 مي شود

lجمعيت شناسي كمي(آماري)

 

lجمعيت شناسي كيفي

 

جمعيت شناسي كمي

lمطالعه تركيب و حركات جمعيت در زمان و مكان معين و جستجوي علل اين حركات مي باشد

موارد مورد بررسي در جمعيت شناسي كمي:

        اندازه جمعيت توزيع جمعيت باروري و مرگ ومير                 

        مهاجرت و نيروهاي فعال در جامعه مي باشد

 

 

جمعيت شناسي كيفي

lمطالعه خصوصيات و ويژگيهاي كيفي انسانها مورد نظر است كه ساختمان حركات جمعيتها را بيشتر از نقطه نظر بيولوژيكي و وراثت و تاثيراتي كه محيط اجتماعي و جغرافيايي در اين جمعيتها مي گذارد مورد بررسي قرار مي دهد

 

تاريخچه مطالعات جمعيتي

lالف: سرشماري و بررسيهاي جمعيتي بطور منظمتر پس از رنسانس متداول گرديد
ب: هر چند تفكر در مورد مطالعات جمعيتي سابقه اي طولاني دارد (يونان،چين،روم،هندوستان) ولي علم جمعيت سابقه اي كمتر از 4 قرن دارد
ج: در هر دوره اي بنا به وضعيت و مقتضاي ان دوره دستوراتي در جهت كاهش يا افزايش زادو ولد و راههاي مربوط به آن داده مي شده است

 

   مبناي مطالعات جمعيتي توسط جان گرانت انگليسي سال 1662 با انتشار كتاب “ملاحظات طبيعي و سياسي” كه بر اساس آمار مرگ و مير لندن تدوين شده بود آغاز شد 


مالتوس انگليسي سال 1789 تئوريهاي جمعيتي را ارائه و هشدار در رابطه با افزايش جمعيت را مطرح كرد

 

نظريه هاي جمعيتي

lطرفداران افزايش جمعيت

lمخالفان افزايش جمعيت( طرفداران كاهش زاد و ولد)

lطرفداران ثبات جمعيت

lطرفداران حد متناسب جمعيت

 

 

 

طرفداران افزايش جمعيت

lپيرو و مبلغان مذاهب

lفرمانروايان و قدرت طلبان

lانديشمندان و اقتصاد داناني كه افزايش جمعيت را علت تكامل تكنيكهاي توليد مي دانند

مخالفان افزايش جمعيت

lمانند رابرت مالتوس (كشيش و اقتصاددان انگليسي)

      افزايش جمعيت بصورت تصاعد هندسي پيش مي رود ولي افزايش مواد غذايي به صورت تصاعد حسابي

طرفداران ثبات جمعيت

lجمعيت ثابت يعني جمعيتي كه ميزان مواليد و مرگ ومير آن برابر و نرخ رشد جمعيت صفر باشد

lبا جمعيت ثابت مي توان  به رفاه و افزايش مصرف سرانه و پس انداز افزود و سرمايه ها بابت غذا و بهداشت و مسكن و آموزش به هدر نمي رود

lاز طرفداران آن جان استوارت ميل مي باشد

 

طرفداران حد تناسب جمعيت

lميان جمعيت و منابع مالي تعادلي برقرار گردد

lارسطو‌، ژان ژاك روسو ، منتسكيو،ولتر در قرن 18 از طرفداران اين نظريه بودند

روشهاي كلاسيك مطالعه جمعيت

مهمترين روشها در مطالعه جمعيت:

lسرشماري(census)

lثبت وقايع حياتي(ولادت،ازدواج،طلاق و مرگ)

lآمارگيري نمونه اي

lساير منابع اطلاعاتي(ثبت نامهاي عمومي،گزارشات نهادها، آمار توليدات،مراكز ثبت نام انتخابات،دفتر آمار سازمان ملل، سازمان بهداشت جهاني،يونيسف و سازمان بين المللي كار

 

سرشماري

انجام سرشماري عمومي بطور منظم از اواسط قرن 18 در بعضي كشورهاآغاز شد

امروزه با توجه به سرشماري دقيقتر 10 سال يكبار تعداد جمعيت بميزان دقيقي مشخص مي باشد . البته مهاجرين و كوچ نشينان منجر به كاهش دقت سرشماري مي شوند

در ايران وظيفه ثبت اندازه جمعيت بعهده مركز آمار ايران است(نيز وزارت كار-صنايع بهداشت ودرمان- آموزش و پرورش مسكن در جمع آوري اطلاعات خود فعال مي باشند

در ايران سرشماري تعدادي از شهرها طي سالهاي 1318-1320 آغاز شد و پس از مدتي ركود سرشماريهاي منظم از سال 1335 تاكنون ادامه يافته

 

سرشماري

lدر سرشماري متغيرهايي مثل: تراكم جمعيت در واحد سطح(هكتار) ، نسبت جنسي جمعيت، متوسط سن افراد يا ميانگين سني جمعيت، مفهوم خانوار،انواع واحد مسكوني، سوخت مصرفي،تعداد فرزندان، شغل و ......بررسي مي گردد

lژاپن بيشترين سابقه در امر سرشماري را دارد

lسرشماري به 2 روش:  سرشماري دوژور De jure))

                                سرشماري دو فاكتو De facto))

سرشماري دوژور

lاز طريق مراجعه به تك تك خانواده ها و ثبت مشخصات در فرم مخصوص بر اساس مستندات قانوني (شناسنامه)

lاين سرشماري در محدوده زماني 10 روز انجام مي شود

lهزينه زيادي دارد

lهر 10 سال يكبار انجام مي شود

lجمعيت مقيم اندازه گيري مي شود

سرشماري دوفاكتو

lمانند مطالعه مقطعي در طي يك روز مشخصات كليه افراد موجود در كشور (حاضر)اعم از بومي و يا غير بومي ثبت مي گردد

lدر مصر ،زلاندنو و تركيه هر 5 سال يكبار انجام مي شود

لزوم توجه به مطالعات جمعيتي

1- گسترش علم آمار و كاربرد در مطالعات جمعيتي مثل سرشماري

2- ضرورت پژوهش در امر برنامه ريزي

3- افزايش بي رويه جمعيت بويژه در كشورهاي در حال توسعه

4- ضرورت آگاهي به خصوصيات اجتماعي ،اقتصادي،سياسي جمعيتها

5- نياز مسئولان به منظور دستيابي به تامين مايحتاج جمعيت

6- محدوديت منابع

7- بررسي عوامل موثر در رشد جمعيت

 

 

سير تاريخي جمعيت جهان

l1- مرحله قبل از پيدايش كشاورزي(معيشت انسانها مبتني بر صيد و شكار و خوشه چيني)

2- 
بعد از پيدايش كشاورزي يعني 8000 سال قبل از ميلاد مسيح

3-مرحله بعد از انقلاب صنعتي


 

lافزايش قابل ملاحظه در رشد جمعيت به بعد از انقلاب صنعتي بر ميگردد

در اواخر قرن 18 جمعيت به سرعت افزوده شد و رشد جمعيت ابتدا در قاره اروپا و بعد در ساير مناطق بود

 

 

 

lاگر زماني 17 قرن طول كشيد تا جمعيت جهان دو برابر شد به علت مرگ و مير بالا و نرخ رشد ناچيز بوده

lامروزه هر 40 سال يكبار جمعيت جهان دو برابر مي شود كه به علت كاهش ميزان مرگ و مير مي باشد

lتنها راه متعادل كردن جمعيت كاهش همزمان زايش و مرگ ومير است

 

 

رشد بي رويه جمعيت ايران ناشي از:

lبالا بودن باروري

lكاهش مرگ ومير، سنتها و رفتارهاي خاص باروري

lناآگاهي نسبي مردم از چگونگي پيشگيري از حاملگي

lافزايش ميانگين عمر  

 

 

 

افزایش جمعیت در جمهوری اسلامی ایران1380-1280

درصد سالانه رشد جمعیت در جمهوری اسلامی

میزان رشد جمعیت در ایران

توزیع جمعیت

lساده ترین اطلاع درباره جمعیت یک منطقه جغرافیایی ،توزیع مکانی جمعیت( spatial distribution ) است.یعنی چند نفر در هر کیلومتر مربع آن سرزمین زندگی می کنند.

 

                                  جمعیت کل

توزیع مکانی=  -------------------------------

                    مساحت کشور به کیلومتر مربع

توزیع زیستی

lدر توزیع زیستی ارتباط بین زمینهای زیر کشت و جمعیتی که در یک کیلومتر مربع زندگی می نمایند مورد محاسبه قرار می گیرد.

lامروزه مواد غذایی را می توان از دریاها و یا پرورش ماهی بدست آورد بنابراین آنچه امروزه اهمیت دارد برقراری رابطه میان جمعیت و مجموع وسایلی است که افراد آن منطقه جهت تولید مواد غذایی در دسترس دارند.

                                      تعداد کل جمعیت

lمیزان تراکم زیستی= ---------------------------------

                             مساحت زیر کشت (هکتار مربع)

توزيع جغرافيايي جمعيت

lدر گذشته دور انسانها تحت تاثير نيروها و عوامل طبيعي و شرايط مساعد ( آب ،غذا، پناهگاه)سكونت مي كردند

lبعدها با ايجاد صنايع و كارخانجات در قسمتهاي مختلف زندگي كردند

 

توزيع قاره اي جهان

60%          آسيا

13.6%            آمريكا

13.5 %           اروپا

%12.4             افريقا

0.5%    اقيانوسيه

ساختار جمعيت

تركيب سني و جنسي به عنوان مشخصه اصلي ساخت جمعيت ياد شده

آگاهي از خصوصيات كمي و كيفي جمعيت از نظر تركيب سني و جنسي ،چه از نظر تامين نيروي انساني و تامين خدمات و امكانات مورد نياز هر يك از دو جنس زن و مرد در سنين مختلف لازم و ضروري مي باشد

البته لازم است از رابطه ميان جمعيت يك منطقه و مساحت آن نيز ، تحت عنوان تراكم آگاهي داشت

 

 

 

تركيب جنسي جمعيت

كاهش زنان منجر به كاهش باروري و كاهش جمعيت ميشود

كاهش مردان منجر به كاهش فعاليت اقتصادي و افت توليد و ارائه خدمات مي شود

پس با توجه به وظايفي كه زنان و مردان هر جامعه اي مطابق با فرهنگ آن بر عهده دارند ، توزيع متعادل آنها در سطح آن جامعه كاملا ضروري و اجتناب ناپذير است

 

 

 

lبراي سنجش توزيع جمعيت يك منطقه از شاخص نسبت جنسي استفاده مي كنيم

                                                                       تعداد مردان
sex ratio=    --------------- * 100                                                            

                                                                   تعداد زنان

 

اين نسبت در بدو تولد براي كليه جوامع بشري بين 103-105 است
يعني به ازاي هر يكصد نفر دختر ،103-105 پسر متولد مي شود
اما بعد از تولد نسبت تغییر می کند

اين نسبت را بطور جداگانه براي سنين يا گروههاي مختلف مي توان محاسبه كرد

بهم خوردن تركيب جنسي طي زمان بدلايل زير است:

lاختلاف در مواليد

lاختلاف ميزان مرگ و مير

lمهاجرت

 

 

lهر جمعیتی که بیش از دو پنجم آنرا افراد کمتر از 15 سال تشکیل دهد جمعیت جوان به شمار می اید

نسبت جوانی جمعیت در کشورهای در حال توسعه بیش از 40% و در کشورهای پیشرفته صنعتی 25% وکمتر است.

l هر جمعیتی که نسبت افراد 65 سال و بالاتر از ان بیشتر از 10% باشد جمعیت سالخورده به شمار می آید.

این نسبت در کشورهای در حال توسعه حداکثر 5% است ولی در کشورهای پیشرفته صنعتی به10% تا 16% هم می رسد.

تركيب سني جمعيت

lبا تمركز جمعيت در سن پايينتر باربيشتري بر دوش جمعيت فعال از نظر اقتصادي قرار مي گيرد زيرا با افزايش شديد نياز به زمينه هاي آموزشي ،اشتغال،مسكن،شرايط بهداشتي و... روبرو مي شويم

lافراد در سنين 64-15 سال را افراد در سنين كار (توليد كننده) يا نيروي فعال ميگوييند و افراد كمتر از 15 سال و بيشتر از 64 سال را افراد وابسته (مصرف كننده ) يا جمعيت سربار گويند

lنسبت وابستگي= جمعيت مصرف كننده به جمعيت توليد كننده ضربدر 100

lهر قدر اين نسبت كوچكتر باشد جامعه از نظر اقتصادي وضع بهتري دارد زيرا فعاليتهاي توليدي گروه توليد كننده بجاي آنكه صرف تغذيه و نگهداري مصرف كننده ها شود براي توسعه و افزايش فعاليتهاي اقتصادي بكار مي رود

هرم جمعیت

lنموداری است که بطور خلاصه ساختار سنی و جنسی آن جمعیت را بیان می کند . چون اغلب به شکل هرم می باشد هرم سنی جنسی نامیده می شود.

lدر هرم سنی جنسی، آثار و نتایج وقایع و رویدادهای جمعیتی گذشته مانند جنگ، مرگ و میر ناشی از همه گیری ها،بحرانهای اقتصادی و مهاجرت مشهود است.

 

اطلاعات بدست آمده از بررسی هرم سنی-جنسی

lشکل عمومی هرم

اطلاعاتی در مورد سن،توازن جنسی بین مردان و زنان

lسن جمعیت

در جمعیت جوان قاعده هرم پهن و راس آن تیز است

lمهاجرت

از آنجایی که بیشتر افرادی که مهاجرت می کنند افراد جوان و بالغ هستند یک برون کوچی قابل ملاحظه می تواند سبب مسنتر شدن جامعه گردد و بالعکس یک درون کوچی می تواند سبب جوان تر شدن جامعه گردد.

هرم سني

lبراي درك بهتر ساخت سني و جنسي جمعيتها و مقايسه آنها با يكديگر از نمودارهايي بنام هرم سني استفاده مي شود

lانواع هرم سني:  

                 مثلثي شكل (قاعده پهن و راس تیز)     

                 استوانه اي شكل (پایه کم عرض تر و راس پهن تر)      

                  گلابي (گنبدي)شكل

 

lكشورهاي در حال توسعه بدليل نرخ رشد بالا داراي هرم سني با قاعده وسيع يعني مثلثي مي باشند كه نشانه جوان بودن جمعيت است

    یا (هرم سنی جمعیت جوان)

lكشورهاي پيشرفته بدليل نرخ رشد پايين هرم سني استوانه اي دارند كه نشانه كاهش جمعيت در گروههاي سني جوان و افزايش در گروه سني بالاتر و سالخوردگان است مثل ژاپن یا (هرم سنی جمعیت سالخورده)

lكشورهاي توسعه يافته و كشورهاي در حال پيشرفتي كه برنامه تنظيم خانواده را با جديت پيگيري مي كنند هرم سني گلابي شكل دارند كه حد واسط مثلثي و استوانه ا ي است مانند کره،مالزی و سنگاپور

   هرم سنی کشور ایران به سمت گنبدی شکل پیش می رود

 

 

 

 

 

حركات جمعيتي

بررسي دگرگونيهايي كه در طول زمان معين در جمعيت يك منطقه رخ مي دهد حركات جمعيتي نام دارد . صرفا حركات جغرافيايي (مهاجرتها) نمي باشد بلكه هرگونه عاملي كه بر تعداد جمعيتها تاثير بگذارد را در بر ميگيرد

باروري

توان بالقوه زاد و ولد يك زن يا يك گروه از زنان كه در يك سال چند فرزند متولد مي شود

عوامل موثر بر باروري

شرايط محيطي اقليمي

در مناطق با ارتفاع بالاتر و فشار كم هوا ، لقاح پايينتر

در مناطق گرمسير سن بلوغ دختران، پايينتر

شرايط اقتصادي

دراقتصاد پايين شرايط بهداشتي نامناسبتر و دسترسي كمتر به مركز بهداشتي در نتيجه امر آموزش در زمينه كنترل كاهش يافته و زادو ولد بيشتر مي شود

شرايط اجتماعي

دوره زندگي مشترك – همگاني بودن ازدواج – ازدواج زود هنگام – سطح سواد – سنتهاي اجتماعي – اعتقادات مذهبي

سياستگزاريهاي كشوري

 

 

 

مرگ و مير

وراثت

نژاد

جنس

تغذيه

شيوه زندگي

مهاجرت

مهاجرت داراي تاثيرات + و – در هر دو جامعه مهاجرپذير و مهاجر فرست مي باشد

برخي شاخصهاي جمعيتي

ميزان مرگ ومير عمومي

ميزان مرگ ومير براي سن يا گروه سني خاصي

ميزان مرگ ومير اطفال

ميانگين سن اميد به زندگي(درايران 61و جهان 66سال)

شاخص ميزان مواليد

ميزان رشد ساليانه جمعيت

ميزان باروري عمومي

ميزان باروري زناشويي

ميزان باروري كل

ميزان تجديد نسل خالص

رشد طبیعی جمعیت :(Natural Growth Rate(NGR

تعریف: عبارت از این است که هرسال به ازای هر هزار نفر جمعیت چند نفر به جمعیت اضافه خواهد شد.

*میزان خام تولد:  (Crude Birth Rate(CBR

تعریف : تعداد کودکان زنده به دنیا آمده به ازای هر هزارنفر جمعیت برآورد شده دروسط سال ؛ دریک سال معین.

                                                                     

 

میزان باروری عمومی : (General Fertility Rate(GFR

تعریف : تعداد موالید زنده درهزار زن گروه سنی 15 تا 49 سال دریک سال معین .

میزانهای باروری اختصاصی سنی : (Age Specific Fertility Rat(ASFR

تعریف : تعداد کودکان زنده بدنیا آمده در یکسال بازای هزار زن درهریک از گروههای اختصاصی سنی

میزان باروری کلی : (Total Fertility Rate(TFR

 تعریف : نشان دهنده متوسط تعداد کودکان یک زن است به شرط آنکه آن زن بامیزانهای کنونی هریک ازگروههای سنی زنان درسراسر سن باروری خود به زاییدن کودک ادامه دهد .

میزان باروری کلی نکاحی: (Total Mirital  Fertility (TMFR

 تعریف : نشان دهنده متوسط تعداد کودکانی است که یک زن ازدواج کرده بدنیا خواهد آورد به شرط آنکه  درسراسر عمر باروری خود به الگوی باروری کنونی ادامه دهد .

میزان تجدید نسل ناخالص : (Griss Repeproduction Rate(GRR

 تعریف : نشان دهنده  تعداد دخترانی  است که یک زن ازدواج کرده بدنیا خواهد آورد به شرط آنکه  درسراسر عمر باروری خود به الگوی باروری کنونی ادامه دهد

میزان تجدید نسل خالص : (Net Repeproduction Rate(NRR

تعریف : نشان دهنده  تعداد دخترانی  است که یک دختر تازه زاده شده به فرض ثابت ماندن میزانهای میرایی و باروری اختصاصی سنی ؛ درطول زندکی خود خواهد زایید

میزان  مرگ خام :(Crude Death Rate(CDR

تعریف : تعداد مرگهای ناشی از کلیه علل درهزار نفر جمعیت دروسط هرسال ودریک منطقه معین

میزان  مرگ  مرگ مادران به دلیل عوارض بارداری و زایمان:

  تعریف: نشان دهنده تعداد مرگهای اتفاق افتاده در مادران باردار به علت عوارض بارداری وزایمان درعرض یکسال به ازای هر صدهزار تولد زنده

میزان مرگ و میر  اختصاصی سنی برای هر دو جنس و کل : (Age Specific Death Rat(ASDR

تعریف: نشان دهنده تعداد مرگهای اتفاق افتاده در یک گروه سنی خاص  به ازای هر هزار نفر جمعیت همان گروه سنی خاص در مدت یکسال

میزان مرگ اختصاصی علتی در گروه سنی کمتراز5 سال

   تعریف : نشان دهنده تعداد مرگ مربوط به علت مورد نظر درکودکان کمترازپنج سال درعرض یکسال به ازای هرصد هزار نفر ازکودکان زیرپنج سال درهمان سال .

سياستهاي جمعيتي

مجموعه اصول و تدابيري كه چگونگي و حدود فعاليت را در امور جمعيتي و يا اموري كه نتايج جمعيتي دارد تعيين ميكند.اين سياستها ميكوشد تا راه ايجاد تعادل بين جمعيت و عوامل اقتصادي –اجتماعي را هموار كند و امكانات هر چه بيشتر ي براي رفاه افراد جامعه فراهم نمايد

هدف سياستهاي جمعيتي

هدفهاي كمي : مانند كاهش و افزايش مواليد – ايجاد اشتغال و كاهش بيكاري – كنترل و هدايت مهاجرتهاي داخلي و خارجي

هدفهاي كيفي: مانند جلوگيري از تولد كودكان ناقص الخلقه(ژاپن) – آزمايش خون در بدو ازدواج

اثرات افزايش جمعيت در جهان

تغذيه

مسكن

منابع طبيعي

بيماريها

فقر اقتصادي

آموزش

خدمات و هزينه هاي درماني

اپيدميولوژي جمعيت

مرحله هاي انتقال جمعيت

مرحله 1- مرگ و مير و زاد و ولد بالا مي باشد ولي بسياري نوزادان مي مردند و بزرگسالان نيز بيمار شده و مي مردند در نتيجه نرخ رشد جمعيت بسيار ناچيز

مرحله 2- مرگ ومير كاهش يافته و زادو ولد در همان سطح مي ماند (افريقا و آسيا)

مرحله 3- مرگ ومير كاهش يافته ، اميد به زندگي 70 سال و كاهش باروري مثل چين

مرحله 4- مرگ ومير كاهش يافته ، كاهش باروري و نرخ رشد جمعيت به صفر رسيده مثل ژاپن

مرحله 5- كمتر بودن ميزان مواليد از مرگ ومير و نرخ رشد منفي جمعيت مثل سوئد و مجارستان

 

امید به زندگی

امید به زندگی را می‌توان به طور ساده ، میزان متوسط سالهایی که انتظار می‌رود یک فرد در یک کشور به آن عمر برسد ، تعریف کرد

بیشترین امید به زندگی در جهان نه در آمریکاست و نه در کشورهای اسکاندیناوی و نه در ژاپن! بیشترین امید به زندگی را مردمان کشور آندورا با 83.51 سال دارند.

ایران در این رده‌بندی در مقام 133‌ام قرار دارد.

اما کمترین امید به زندگی متعلق به کشور سؤازیلند ، بوتسوانا و لسوتو است ، ساکتان این کشورها تنها 32 تا 34 سال ، امید به زندگی دارند

 

 

 

+ نوشته شده در  86/12/21ساعت 2:5 PM  توسط دکتر سوزان قلعه باغی  |